Principe

Voor arbeidsovereenkomsten die nog niet aangevat zijn, komt het er in principe op neer dat er geen recht op tijdelijke werkloosheid mogelijk is.
 
Komt bijvoorbeeld niet in aanmerking voor tijdelijke werkloosheid: 
De persoon:
  • die aangeworven is voor een toekomstig evenement (beurs, muziekoptreden, …), dat afgelast is EN;
  • waarvan de arbeidsovereenkomst nog niet aangevangen is.  
 
Kortom: het is niet de bedoeling om arbeidsovereenkomsten te sluiten om de betrokken werknemer onmiddellijk - vanaf de aanwerving – tijdelijk werkloos te stellen. 
Dit principe geldt voor allerlei soorten overeenkomst, denk aan contracten van bepaalde duur, flexi-job, uitzendarbeid, contract van onbepaalde duur.
Het is duidelijk dat de RVA met dergelijke bepaling misbruiken wil voorkomen.
 

Uitzonderingen

 
Op dit principe formuleert RVA een aantal uitzonderingen.
 
Situatie 1: nieuwe indiensten
 
Indien de overeenkomst getekend is vóór de coronacrisis en aanvangt tijdens de coronacrisis is tijdelijke werkloosheid vanaf aanvang van de overeenkomst mogelijk in onderstaande situatie.
 
Bij verandering van dienstbetrekking kan in de nieuwe tewerkstelling tijdelijke werkloosheid worden aangevraagd wanneer de nieuwe arbeidsovereenkomst:
  • gesloten werd vóór de coronacrisis; maar
  • niet onmiddellijk kon ingaan omdat de werknemer zijn ontslag nog diende te geven en een opzeg moest presteren. 
 
Situatie 2: opeenvolgende contracten van bepaalde duur en contract bepaalde duur gevolgd door contract onbepaalde duur
 
Wanneer opeenvolgende arbeidsovereenkomsten van bepaalde duur worden gesloten en één ervan vangt aan tijdens de coronacrisis, kan men tijdelijke werkloosheid inroepen vanaf de aanvang van die overeenkomst.
Hiertoe is vereist dat een voorafgaande arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur: 
  • al effectief was aangevat vóór 14 maart 2020, 
  • nadien afloopt, maar
  • aansluitend wordt verlengd, 
Bovendien moet men aantonen dat de intentie om te verlengen al aanwezig was. 
 
Het laatste punt is een feitenkwestie. Men kan dit met alle mogelijke bewijsstukken aantonen (vb. contracten en verklaringen van opdrachtgever, stukken die aantonen dat projecten verlengd werden, …).
 
Bovenstaande geldt ook indien de arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur gevolgd wordt door een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur. 
 
Situatie 3: verlenging van een vervangingsovereenkomst
 
Wanneer een vervangingsovereenkomst al effectief aanving vóór 14 maart 2020, kan er uiteraard tijdelijke werkloosheid worden ingevoerd. 
 
Indien de te vervangen werknemer langer afwezig is dan voorzien (bijvoorbeeld: de ziekteperiode wordt verlengd, de werknemer krijgt een verlenging van zijn tijdskrediet, …), dan kan de vervanger verder tijdelijk werkloos worden gesteld tijdens de "verlengde" periode van de vervangingsovereenkomst. 
 
Bovenstaande geldt ook indien de vervangingsovereenkomst gevolgd wordt door een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur.
 
Situatie 4: opeenvolgende uitzendovereenkomsten – langere opdrachten 
 
Uitzendkrachten aangeworven in het kader van een langere opdracht kunnen tijdelijke werkloosheid corona krijgen, ook ingeval van verlenging van de overeenkomst (vb. opeenvolgende weekcontracten). 
 
Een langere opdracht betekent dat men na het einde van de lopende uitzendovereenkomst normaal gezien een nieuwe overeenkomst zou sluiten, mocht er geen sprake zijn van coronacrisis. 
Dus ook bij verlenging van de overeenkomst in die omstandigheid, zal tijdelijke werkloosheid mogelijk zijn.
Het uitzendkantoor kan dit aantonen aan de hand van de overeenkomst met de gebruiker. 
 
Bovenstaande geldt ook indien de uitzendovereenkomst gevolgd wordt door een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur.
 
Situatie 5: kan een werknemer, die na de aanvang van zijn overeenkomst slechts een aantal  dagen heeft kunnen werken en daarna tijdelijk werkloos wordt gesteld in aanmerking komen voor uitkeringen?
 
In haar FAQ meldt de RVA het volgende: Er kan maar sprake zijn van een schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst indien er al prestaties zijn geweest.
 
Hieruit zou je kunnen afleiden dat tijdelijke werkloosheid na het leveren van een aantal dagen prestaties in principe geen probleem is. 
Toch willen we hier wijzen op het feit dat de RVA elke concrete situatie beoordeelt en desgevallend op basis van de feitelijke omstandigheden de uitkeringen kan weigeren of terugvorderen. 
Men wil misbruiken voorkomen.
 
Situatie 6: Kan een werknemer, die na afloop van een individuele beroepsopleiding (IBO/FPI/PFI/IBU) en die tijdens de coronacrisis vast in dienst treedt bij de werkgever, onmiddellijk tijdelijk werkloos worden gesteld? 
 
Wanneer een IBO/FPI/PFI/IBU normaal ten einde loopt en onmiddellijk wordt gevolgd door een arbeidsovereenkomst waarbij ook onmiddellijk tijdelijke werkloosheid wordt ingevoerd, zal de RVA de uitkeringen als tijdelijk werkloze toekennen. Hetzelfde geldt indien er een onderbreking is tussen het einde van de opleiding en het begin van de arbeidsovereenkomst, op voorwaarde dat het begin van de arbeidsovereenkomst ten laatste op 30 juni 2020 gesitueerd is. 

Wanneer een IBO/FPI/PFI/IBU daarentegen vroegtijdig wordt stopgezet en onmiddellijk wordt gevolgd door een arbeidsovereenkomst waarbij ook onmiddellijk tijdelijke werkloosheid wordt ingevoerd, zal de RVA de uitkeringen als tijdelijk werkloze weigeren. 

Dit standpunt geldt voor arbeidsovereenkomsten die aanvatten na 29.03.2020. 

De IBO/FPI/PFI/IBU kan ook, in akkoord met alle partijen, verlengd worden. Voor de RVA is de premie die de gewestelijke dienst zou doorbetalen, cumuleerbaar met de werkloosheidsuitkeringen.
 

Tot slot

Van in het begin is de vraag of een werknemer die tijdens de coronacrisis in dienst komt, recht heeft op tijdelijke werkloosheid, een moeilijke kwestie geweest.
Ook vandaag biedt het standpunt van de RVA ons geen antwoord op elke concrete situatie.  
 
Uiteraard willen we zo duidelijk mogelijk zijn, maar toch kunnen we niet voor elk geval een volledig sluitend antwoord bieden. Af en toe zal de feitelijke beoordeling door het plaatselijke RVA-kantoor nog belangrijk zijn.
Laatst aangepast op: 17/06/2020